HET PROJECT

In samenwerking met citydev.brussels realiseert PARBAM de tweede fase van het project Tivoli GreenCity (het Greenbizz-gebouw was de eerste fase), een voorbeeldproject van duurzame stadsontwikkeling gelegen in een perimeter bepaald door de Molenbeekstraat, de de Wautierstraat, de Tivolistraat en de Claessensstraat in Laken.

Het project bestaat uit 397 woningen waarvan 271 geconventioneerde woningen (citydev.brussels) en 126 sociale huurwoningen (Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij / Lakense Haard). Elk van de vijf loten (aparte mede-eigendommen) omvat ongeveer 70% geconventioneerde woningen en ongeveer 30% sociale huurwoningen.

Het project omvat 2 crèches met telkens 62 plaatsen en 770 m² handelsruimte. Ongeveer 10.000 m² openbare ruimte, waaronder 3 nieuwe wegen, een groene zone van 2.000 m² en een promenade van 1.000 m² zullen gerealiseerd worden.

Tivoli GreenCity streeft ernaar om een harmonieuze verbinding te creëren tussen de bestaande, dichte woonwijk in Laken en de industriezone van de Haven van Brussel, door de herclassificatie van een stedelijke braakliggende site gelegen te midden van deze twee entiteiten. Op deze plaats zal een nieuwe gemengde wijk worden ontwikkeld waar wonen en werken functioneel en sociaal in dialoog gaan.

Het project beoogt ambitieuze doelstellingen op het gebied van milieubescherming: vermindering van het energieverbruik, biodiversiteit, productie van groene energie, rationeel waterbeheer, sensibilisering en burgerparticipatie. Deze doelstellingen zullen neergeschreven worden in het charter van de duurzame wijk Tivoli GreenCity. Aan de toekomstige bewoners zal worden gevraagd om deze charter te ondertekenen. Sommige doelstellingen gaan ver, maar ze garanderen een beter milieu en leveren de gebruikers energiebesparing op.

Het architecturale ontwerp werd toevertrouwd aan meerdere architectenbureaus waardoor ieder gebouw van Tivoli GreenCity een uitgesproken persoonlijkheid krijgt, wat de bewoners toelaat om zich met het gebouw te identificeren. Alle constructies beantwoorden aan de criteria EPB passief 2015 « passief 2015 » en 35 % van de woningen zijn nulenergiewoningen « energieneutraal ». Om het bestaande patrimonium in het project te integreren, zal het Belgacom-gebouw gerenoveerd worden en een scharnier vormen tussen de oude en de nieuwe wijk. Deze beslissing vloeit voort uit de zorg voor het behoud van dit architecturale erfgoed, moet bijdragen aan de integratie van de nieuwe duurzame wijk Tivoli GreenCity in de stedelijke omgeving en moet de ecologische voetafdruk van het project verminderen.

De woningen zijn compact en doorlopend (efficiënte natuurlijke ventilatie). De woonkamer, de keuken en het terras staan in directe functionele relatie met elkaar en de woningen zijn zodanig georiënteerd dat iedere woonruimte de beste lichtinval geniet. De doorgangen in de gebouwen genieten maximaal van natuurlijke lichtinval, wat de vraag naar elektriciteit in de gemene delen vermindert.

Biodiversiteit en in het bijzonder de “groene structuur” is een fundamenteel element van de wijk. Op diverse publieke en private plaatsen komen meer dan twintig bijzondere biotopen, zowel op de grond als aan de gevels en op het dak van de gebouwen. De vijf binnentuinen worden opgevat als evolutieve laboratoria van biodiversiteit, beheerd door de bewoners. Dit is een "groene" leidraad doorheen het project waarop alle onderdelen gebaseerd zijn en die een algehele samenhang en optimale biodiversiteit mogelijk maakt.

Zowel de bewoners als de handelaars van de nieuwe wijk zullen aangespoord worden om te sorteren en te composteren om de hoeveelheid afval te verminderen. In nauwe samenwerking met Net Brussel komen er in de openbare ruimte ondergrondse containers voor het sorteren en de inzameling van huishoudelijk afval.

Stadsverwarming zorgt voor de warmteproductie in de wijk. De uiterst performante centrale verwarmingsinstallatie op gas bevindt zich in de kelder van lot 2. Deze installatie levert het warme water dat nodig is voor de verwarming en het sanitair warm water van alle woningen in de nieuwe wijk. Om de bewoners een optimaal comfort te waarborgen, wordt het collectieve systeem per woning individueel geregeld.

De energieproductie wordt aangevuld door de fotovoltaïsche panelen op de daken van de gebouwen in ieder lot. De geproduceerde elektriciteit wordt gebruikt voor de gemene delen van de gebouwen.

Deze installaties zullen gedurende een periode van 10 jaar door een derde-investeerder worden verzekerd en beheerd, wat lagere verbruikskosten dan de officiële statistieken garandeert. Na afloop van deze periode worden de installaties eigendom van alle inwoners van de wijk.

Op het vlak van waterbeheer wil het project het verbruik van stadswater terugdringen door regenwater voor huishoudelijke doeleinden te gebruiken en grijswater te recycleren. Er worden ook apparaten gebruikt die het verbruik drukken(kraanwerk, douchekop, spoelknop toiletten). De landschapsinrichting en de materiaalkeuze bevorderen de vertraging, de absorptie, de verdamping en de infiltratie van het water. Resultaat: minder water dat naar de riolering gaat.

Het waterbeheersysteem van regen- en grijswater is geïntegreerd in de landschapsinrichting van de site: groene en water stockerende daken, groene gevels, stormbekkens, bio-zuivering en infiltratievoorzieningen, planten die water vasthouden, regenwatertanks, waterdoorlatende materialen,...

Op ieder gebouw, zelfs onder de fotovoltaïsche panelen, bevindt zich een groendak dat bijdraagt aan de biodiversiteit, thermische isoleert en regenwater absorbeert. De bevloeiing en plantenkeuze zijn specifiek ontworpen om de duurzaamheid te garanderen. In elk lot zijn er twee moestuinen voorzien op het dak.

Het doorgaand verkeer en de ingangen van de ondergrondse garages (totale capaciteit van 291 staanplaatsen) zijn geconcentreerd in de omliggende straten van de wijk, terwijl de nieuwe straten die zich binnen de wijk bevinden, ontworpen zijn in functie van een zachte mobiliteit en voorrang aan de voetgangers en groen. De MIVB is van plan het openbaarvervoeraanbod (tram en bus) in de nieuwe wijk te verbeteren.

In de binnenstraten van het project worden voetgangers en fietsers bevoorrecht en beschermd. De promenade en het park worden uitsluitend voorbehouden voor voetgangers, met bijzondere aandacht voor personen met beperkte mobiliteit (PBM).

Er komen 663 fietsstalplaatsen vlak bij de ingangen van de gebouwen: 583 plaatsen binnenin de huizenblokken en nog eens 80 plaatsen op straat.

Een experimentele serre bevindt zich op de bovenste verdieping van het hoogste gebouw, op de hoek van het park. Hoe de serre beheerd zal worden, ligt momenteel ter studie; zo kan zij het didactisch centrum voor biodiversiteit worden voor de bewoners en de studenten van de omliggende wijk.

Een didactische ruimte, info- en initiatiecentrum, strategisch gelegen langs de promenade, zal zich richten op de bewustmaking en de participatie van de bewoners en omwonenden wat betreft het duurzame karakter van de wijk, en zal zich focussen op de coördinatie van projecten.

In ieder lot komt voor de bewoners van het betreffende lot:
- twee moestuinen op het dak, waarvan één toegankelijk is met de lift voor personen met beperkte mobiliteit (PBM);
- een binnentuin;
- een collectieve wasruimte die gebruikmaakt van de groene stroom van de fotovoltaïsche panelen en van het gerecupereerd regenwater.

Bijzonderheden per lot

Ieder lot van de duurzame wijk Tivoli GreenCity onderscheidt zich van de andere door de ligging (kant Molenbeekstraat of kant Claessensstraat), door het bouwprofiel en architectuur van de gebouwen, door de aanwezigheid van zijn eigen bepaalde functies (crèche, handelsruimte, centrale stookplaats, serre,…) of door de renovatie van een karakteristiek gebouw (Belgacom-gebouw – lot 1). Deze kenmerken kunnen een richtlijn vormen in de keuze van de potentiële kopers.

LOT 1

LOT 1 bestaat uit twee gebouwen (1A en 1B) :

• 46 GECONVENTIONEERDE WONINGEN ;
• 39 SOCIALE HUURWONINGEN ;
• Een KINDERDAGVERBLIJF met een capaciteit van 62 kinderen ;
• Een COLLECTIEVE WASPLAATS ;
• 125 gemakkelijk bereikbare FIETSENSTALPLAATSEN ;
• 60 PARKEERPLAATSEN en 68 KELDERRUIMTEN in de kelderverdieping.

Lastenboek

LOT 2

LOT 2 bestaat uit twee gebouwen (2C en 2D) :

• 56 GECONVENTIONEERDE WONINGEN ;
• 20 SOCIALE HUURWONINGEN ;
• 3 COMMERCIËLE RUIMTEN ;
• Een COLLECTIEVE WASPLAATS ;
• 107 gemakkelijk bereikbare FIETSENSTALPLAATSEN ;
• Een CENTRALE VERWARMING en 56 KELDERRUIMTEN in de kelderverdieping.

Lastenboek

LOT 3

LOT 3 bestaat uit drie gebouwen (3E, 3F en 3G) :

• 67 GECONVENTIONEERDE WONINGEN ;
• 35 SOCIALE HUURWONINGEN ;
• Een COLLECTIEVE WASPLAATS ;
• 137 gemakkelijk bereikbare FIETSENSTALPLAATSEN ;
• 75 PARKEERPLAATSEN en 72 KELDERRUIMTEN in de kelderverdieping.

Lastenboek

LOT 4

LOT 4 bestaat uit twee gebouwen (4H en 4I) :

• 49 GECONVENTIONEERDE WONINGEN ;
• 16 SOCIALE HUURWONINGEN ;
• Een KINDERDAGVERBLIJF met een capaciteit van 62 kinderen ;
• Vier COMMERCIËLE RUIMTEN ;
• Een COLLECTIEVE WASPLAATS ;
• Een WERKPLAATS VOOR FIETSEN ;
• 102 gemakkelijk bereikbare FIETSENSTALPLAATSEN ;
• 67 PARKEERPLAATSEN en 65 KELDERRUIMTEN in de kelderverdieping.

Lastenboek

LOT 7

LOT 7 bestaat uit twee gebouwen (7J en 7K) :

• 53 GECONVENTIONEERDE WONINGEN ;
• 16 SOCIALE HUURWONINGEN ;
• Een zuidelijk gerichte gemeenschappelijke ontmoetingsruimte met COLLECTIEVE WASPLAATS;
• 112 gemakkelijk bereikbare FIETSENSTALPLAATSEN ;
• 89 PARKEERPLAATSEN en 53 KELDERS in de kelderverdieping.

Lastenboek